Ирак динарын ханшийг сулруулж, УИХ-ын зарим гишүүн эсэргүүцлээ

Зураг (Ираквын Төв банк): David Stanley / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

Шинэ ханш 10 дугаар сарын 8-нд банк, валют солилцооны компаниудад хүчин төгөлдөр болсон. Засгийн газар мөнгөн тэмдэгтийг урьд нь бэхжүүлсэн байсан бол одоо 200 динараар сулруулсан хэрэг. Мэдээлэлд хувь хэмжээ дурдаагүй ч тооцвол доллар 15 орчим хувиар үнэтэй болсон байна. Шийдвэрийг Сангийн сайд Фалих аль-Сари, Төв банкны ерөнхийлөгч хоёрын яаралтай санал болгосны дагуу Засгийн газар мягмар гарагт баталсан. Төв банк үүнийг санхүүгийн байдлыг тогтворжуулах «стратегийн алхам» гэжээ. Ерөнхий сайд Али аль-Зайди эдийн засагт хүнд дарамт тохиосныг хүлээн зөвшөөрсөн.

Шалтгаан нь төсвийн хомсдол. Засгийн газар 2027 оны төсвөө баталсны дараахан ханшаа сулруулсан бөгөөд төсөвт 217 их наяд динар (ойролцоогоор 166 тэрбум доллар) зарцуулж, 40 их наяд динар (30 тэрбум доллар орчим) хэмжээнээс дээш алдагдалтай байхаар төлөвлөжээ. Энэ хомсдол нь 2 дугаар сард эхэлсэн АНУ, Ирантай холбоотой дайнаас голлон үүдэлтэй. Хормузын хоолойгоор тээвэрлэлт ихээхэн тасалдсан юм.

Иракийн холбооны төсвийн 90 гаруй хувийг газрын тосны орлого бүрдүүлдэг. Засгийн газар 60 орчим тэрбум долларын орлого алдсан гэж тооцоолж байна. Экспортын ихэнх нь Хормузаар гардаг тул нэг үедээ экспорт 90 орчим хувиар унаж, бараг зогссон байна. 8 дугаар сард өдөрт дунджаар 2.34 сая баррель экспортолсон нь дайны өмнөх 3.6 сая баррелийн дунджаас бага юм. Төв банкны гадаад валютын нөөц дайны өмнөх 106 тэрбум орчим доллароос 8 дугаар сарын сүүлээр 80 орчим тэрбум болтлоо буурчээ. Энэ байдал төрийн албан хаагчдын цалинг төлөхөд хүндрэл учруулж байна.

Парламентад эсэргүүцэл өргөн. Олон арван гишүүн хамтарсан мэдэгдэл гаргаж, шийдвэрийг яагаад, хэрхэн гаргасныг өөрсдөд нь мэдэгдээгүй, Төв банк эхлээд парламентад тайлбарлах ёстой байсан гэжээ. Гишүүн Азиз Нассер аль-Шаммари гишүүд гайхсан гэж хэлээд, шийдвэр ядуусыг хохироно гэж буруутгав. аль-Нахж Үндэсний эвслийн удирдагч Хассан аль-Асади арга хэмжээг няцааж, шаардлагагүй зардлыг танахыг санал болгож, албан ёсны болон зэрэгцээ зах зээлийн долларын ханшийн зөрүү ихсэж, ядуу, эмзэг хүмүүст хүндээр тусах эрсдэлтэй гэж анхааруулсан. Гишүүн Саба аль-Саади төсвийн хомсдлыг динарыг сулруулж нөхөхийг няцааж, Сангийн яам болон Төв банкны буруу удирдлагыг шүүмжлэн асуудлыг парламентад тавина гэжээ.

Парламент лхагва гарагийн хэлэлцэх асуудлаа цуцалж, динарын ханшийн асуудлыг хэлэлцэхээр болсон. Сангийн сайд, Төв банкны ерөнхийлөгч нар парламентад тайлбар өгөхөөр товлогдсон байна.

Эх сурвалж: Аль-Жазира