ОУВС, Дэлхийн банкны жилийн уулзалт Бангкокт: Дайн ба түүхэн дээд түвшний өр гол сэдэв боллоо

Зураг (Бангкок хотын төв, нар жаргах үеэр): Vyacheslav Argenberg / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Олон улсын валютын сан (ОУВС) болон Дэлхийн банкны жил бүрийн уулзалт энэ удаа Тайландын нийслэл Бангкокт болж, дэлхийн өнцөг булан бүрээс сангийн сайд, төв банкны удирдлагууд цуглаж байна. Уулзалт гурван жилийн дараа анх удаа Вашингтоноос гадна зохион байгуулагдаж буй бөгөөд гол сэдэв нь дайнаас үүдэлтэй эрчим хүчний шок, түүхэн дээд хэмжээнд хүрсэн өр байх төлөвтэй.

ОУВС-ийн Гүйцэтгэх захирал Кристалина Георгиевагийн хэлснээр энэ удаагийн уулзалтад 18 мянган хүн бүртгүүлжээ. Энэ нь 2023 оны 10-р сард Мароккод болсон өмнөх "гадаа" уулзалтаас 4 мянгаар илүү юм. Харин АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент дотоодын ажлаа шалтгаалан оролцохгүй бөгөөд оронд нь хоёр өндөр албан тушаалтан илгээжээ. Холбооны нөөцийн сангийн дарга Кевин Уорш Бангкокт очиж, 10-р сарын 16-нд Георгиеватай хамт олон нийтийн арга хэмжээнд оролцоно. Хэд хэдэн улсын сангийн сайд дотоодын төсөв, сонгуулийн ажлаас болж ирэхгүй ч төв банкны ихэнх удирдлага оролцоно гэж Георгиева мэдэгджээ.

Эрчим хүчний шок, инфляц

Ираны эргэн тойрон дахь дайн найм дахь сартайгаа золгож, хүүгийн түвшний өсөлттэй давхацсанаар эрчим хүчний нийлүүлэлтэд урьд өмнө байгаагүй хэмжээний цохилт өгсөн гэж үзэж байна. Иймээс инфляцын асуудал хэлэлцүүлгийн төвд байх нь тодорхой. Хоёрдугаар сарын 28-нд дайн эхэлснээс хойш дэлхий нийтээр нөөцөөс нэг тэрбум баррелиас илүү газрын тос гаргасан бөгөөд салбарын удирдлагууд хүртээмжтэй нөөц багассаар байгааг анхааруулж байна. Саяхан G7 орнууд 100 сая баррель дизель, түүхий тосыг яаралтай нөөцөөсөө гаргахаар тохиролцсон.

ОУВС 2026 онд дэлхийн эдийн засаг 3 орчим хувиар өснө гэж тооцож байгаа ба ирэх оны таамгаа бага зэрэг дээшлүүлж магадгүй. Харин дайнд нэрвэгдсэн Украин болон эрчим хүчний экспорт нь буурсан Персийн булангийн орнуудын таамаг буурах төлөвтэй. Сангийн өнгөрсөн долоо хоногт нийтэлсэн судалгаагаар хүнс, эрчим хүчний үнийн огцом өсөлт хямралыг улам бүр өдөөж, инфляцын хүлээлтийг удаан хугацаанд өндөр байлгаж, ядуурлыг гүнзгийрүүлдэг болохыг харуулжээ.

Дэлхийн дайнаас хойших хамгийн өндөр өр

ОУВС-ийн мэдээллээр дэлхийн улсын өр Дэлхийн II дайнаас хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрч, 2030 оноос өмнө ДНБ-ий 100 хувиас давах төлөвтэй. Өр, ДНБ-ий харьцаагаараа АНУ тэргүүтэй өндөр хөгжилтэй орнууд тэргүүлж байгаа ч хөгжиж буй болон бага орлоготой орнууд илүү эмзэг байдалтай. Учир нь хөрөнгө АНУ-ын өндөр хүү рүү урсаж, Эль-Ниньогийн цаг уурын гамшиг нөлөөлж, хиймэл оюуны салбарын хөрөнгө оруулалтаас хоцорч байна.

Хөгжиж буй орнууд энэ онд гадаад зээлдүүлэгчдэдээ нийт 400 тэрбум ам.долларын өр төлөх ёстой бөгөөд хүүгийн төлбөр нь дунджаар төсвийн орлогынх нь 10 гаруй хувийг эзэлж байна. Бага орлоготой орнууд ОУВС-ийн зээлийн шинэ нөхцөл буюу "цөөн боловч гүнзгий шинэчлэл" шаардах хандлага хатуу хэмнэлтийн бодлого руу түлхэх вий гэж болгоомжилж байна.

Эх сурвалж: Al Jazeera