Энэтхэгийн нийслэлд 2,000 гаруй хүнийг саатуулж, жагсаалыг хаажээ

Зураг (Нью-Дели, Жантар Мантар): Subeesh Balan / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Дели хотын албан тушаалтнууд 10 дугаар сарын 10-ны өдөр жагсагчид, сөрөг хүчний улс төрчид, сэтгүүлчид, хуульчид болон «Cockroach» залуучуудын хөдөлгөөний үүсгэн байгуулагчдыг саатуулсан. Тооны хувьд эх сурвалжууд зөрж байна. Reuters Дотоод хэргийн яамны нэг албан тушаалтанд тулгуурлан 2,000 орчим гэж мэдээлсэн бол The Hindu цагдаагийн эх сурвалжид тулгуурлан 2,500 орчим гэжээ. ANI агентлагийн мэдээлснээр Мумбайд мөн 600 орчим хүн баривчлагдсан байна.

Саатуулагдсан хүмүүсийн дунд «Cockroach Janta Party»-ийн үүсгэн байгуулагч Абхижит Дипке бий. Тэрээр Мумбайгаас Дели рүү ирсэн Air India-гийн нислэгээс буухад нь цагдаа нар аваад явсан бөгөөд баривчлагдаж буй хэсгээ бичлэг болгон нийтэлжээ. Мөн YouTube-ийн блогер Дхрув Ратхи, хуульч Прашант Бхушан, Энэтхэгийн Коммунист намын (Марксист-Ленинист) Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Дипанкар Бхаттачарья нарыг саатуулсан гэж мэдээлэв. Телевизүүдийн мэдээлснээр Баруун Бенгалийн Ерөнхий сайд асан Мамата Банержи, Дели мужийн Ерөнхий сайд асан Арвинд Кежривал, Кералагийн Ерөнхий сайд асан Пинараи Вижаяан нар ч саатуулагдсан байна.

Жагсагчид Ерөнхий сонгуулийн комиссар Гянеш Кумарыг огцрохыг шаардаж байна. Тэд сонгогчдын нэрсийн жагсаалтыг шинэчлэх «Тусгай эрчимжүүлсэн шинэчлэл» (SIR) нь Ерөнхий сайд Нарендра Модигийн БЖП намд ашигтай байгаа бөгөөд саяхны хэд хэдэн мужийн сонгуульд нам нь ялахад нөлөөлсөн гэж үзэж байна. The Indian Express сонины мэдээлснээр шинэчлэлийн явцад сонгогчдын жагсаалтаас 130 орчим сая нэр хасагдсан бөгөөд сонгуулийн хоёр комиссар Кумарын шинэчлэлийг эргэлзсэн гэнэ. Сонгуулийн хороо болон БЖП нам аливаа зөрчил гаргасныг үгүйсгэж байгаа ба Кумар энэ талаар тайлбар хийгээгүй байна.

Хот даяар олон мянган цагдаа, цэрэгжүүлсэн хүчин байршсан. Төв бизнесийн бүсэд гар утасны интернэтийг түр зогсоож, олон арван метроны буудал, зах зээлийг хаасан байна. Жагсаал зохиох зориулалттай Жантар Мантарыг жагсаал эхлэхээс өмнө хашжээ. Хэдий тийм ч Дили Хаат хэмээх гар урлалын зах зэрэг зарим газар жижиг жагсаал гарсан байна.

БЖП намын хэвлэлийн төлөөлөгч Самбит Патра жагсагчдыг «эмх замбараагүй элементүүд» гэж нэрлэж, жагсаал бүтэлгүйтсэн, Энэтхэг тайван, сайн удирдагдаж байна гэв. Женев дэх Энэтхэгийн төлөөлөгчийн газар олон улсын санаа зовнилыг үндэслэлгүй, дотоод хэрэгт хөндлөнгөөс оролцсон хэрэг гэж үзээд, тайван замаар цуглах эрх Үндсэн хуулиар хамгаалагддаг ч нийтийн эмх замбараагүй байдлыг хангахын тулд боломжийн хязгаарлалт тогтоож болдог гэжээ. Үүний эсрэг Конгрессын дарга Маликарджун Харге засгийн газар ардчиллыг боогдуулж байна, саатуулалт хүмүүсийн дуу хоолойг дарж чадахгүй гэж мэдэгдсэн.

НҮБ-ын Хүний эрхийн дээд комиссарын газар эрх баригчдыг тайван замаар цуглах эрхийг хүндэтгэж, утга учиртай яриа хэлэлцээ хийхийг уриалсан. Amnesty International саатуулалт нь шүүмжлэлтэй дуу хоолойг дарах оролдлогыг харуулж байна гэсэн бол Сэтгүүлчдийг хамгаалах хороо (CPJ) цагдаа нарыг сэтгүүлчдийг хүндэтгэхийг шаарджээ.

«Cockroach Janta Party» болон түүнтэй нэгдсэн залуучуудын бүлгүүд Жантар Мантарт олон мянган хүн цуглуулахаар төлөвлөж байсан боловч аюулгүй байдлын хүчнийхэн үүнийг хаасан. Идэвхтнүүд гудамжинд дахин гарна гэж мэдэгдсэн. Al Jazeera энэ хэргийг Модигийн засгийн газарт тулгарсан хамгийн ноцтой сорилтуудын нэг гэж дүгнэж байгаа бөгөөд 2027 оны эхнээс мужуудын чухал сонгуулиуд эхэлнэ.

Эх сурвалж: Аль-Жазира (Reuters, The Hindu, ANI, The Indian Express-ийн мэдээлэлд иш татсан)