Оюутолгойн ногдол ашгийн зарцуулалтын талаар Төсвийн байнгын хороо хэлэлцлээ

Зураг (Оюу толгой төслийн талбай, Өмнөговь): Brücke-Osteuropa / Wikimedia Commons, Public domain

УИХ-ын Төсвийн байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанаар "Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөлтэй хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүд"-ийг хэлэлцэж байна. Энэ үеэр Оюутолгойн ногдол ашгийг хэрхэн зарцуулах асуудал голлон яригдлаа. Засгийн газар 2027 онд Оюутолгой төслөөс гурван их наяд төгрөгийн ногдол ашиг авахаар төлөвлөжээ.

Гишүүний асуулт

УИХ-ын гишүүн Б.Жаргалан Засгийн газар төсвийн төсөл өргөн мэдүүлэхдээ одоо хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийг баримтлалгүйгээр Оюутолгойн ногдол ашгийн хоёр их наяд төгрөгийг төсвийн зарлагад тусгасан эсэхийг асууж, эрх зүйн үндэслэлийг тодорхой хэлэхийг шаардлаа. Тэрбээр "Нийгмийн болон суурь дэд бүтцийн тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэх тухай" нэг хуудас, нэг удаагийн шинжтэй хууль нь Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийн 11.2 дахь хэсгийг үгүйсгэхгүй гэсэн байр суурьтай байна.

Сангийн сайдын тайлбар

Сангийн сайд З.Мэндсайхан хариулахдаа ногдол ашгийг авах шийдэлд орсныг хэлээд, төсөвт тусгасан ногдол ашгаас нэг их наяд төгрөгийг Үндэсний баялгийн сангийн хуулийн дагуу Хуримтлалын санд төвлөрүүлнэ, Хуримтлалын санд 2030 он хүртэл мөнгө хуримтлуулах ёстой гэв. Мөн уул уурхайн орлогын огцом өсөлтийг төсөвтөө шууд тусгавал эрсдэл дагуулах тул уул уурхайн үнийн өсөлтийг төсөвт авалгүй Тогтворжуулалтын санд оруулдаг гэдгийг тайлбарлав.

Сайдын хэлснээр Засгийн газар ногдол ашгийг өөртөө авч хэрэглэх зорилго тавиагүй бөгөөд Оюутолгойгоос орж ирэх мөнгөөр арван аймгийн дуусаагүй цахилгаан станцын төслийг санхүүжүүлнэ. Дулааны зургаадугаар цахилгаан станц (ДЦС-VI)-ыг төр хувийн хэвшлийн түншлэлээр барьж, төрөөс оруулсан хувь хэмжээгээр иргэдэд хувьцаа олгоно гэжээ.

Арван аймгийн дулааны цахилгаан станцын гүйцэтгэл 40 орчим хувьтай байгаа ба Солонгосын зээлээр дуусгахад төсөвт өртөг нь хоёр дахин нэмэгдэхээр байгаа гэж сайд хэлэв. Гүйцэтгэгч талын алдаанаас болж Монголын иргэд хохирч болохгүй, байгууламжийг балгас болгон орхихын оронд дуусгаж иргэдийн эрчим хүчний хэрэглээг хангах нь зөв гэсэн нь түүний байр суурь. Тиймээс ногдол ашгийг нэг удаагийн шинжтэй хуулиар зохицуулж, эрчим хүчний асуудлаа шийднэ гэж тэрбээр мэдэгдсэн.

Хоёр талын байр суурь

Хэлэлцүүлгээс харахад нэг талд гишүүн Б.Жаргалан ногдол ашгийн зарцуулалт хуулийн хүрээнд явагдах ёстой, Үндэсний баялгийн сангийн хуулийн заалтыг мөрдөх шаардлагатай гэж үзэж байна. Нөгөө талд Сангийн яам эрчим хүчний дуусаагүй төслүүдийг санхүүжүүлэх нь иргэдэд шууд ач холбогдолтой, тиймээс нэг удаагийн хуулиар зохицуулах боломжтой гэж үзэж байна. Хороо хэлэлцүүлгээ үргэлжлүүлж байна.