УИХ 2026 оны төсвийн тодотголыг эцэслэн баталлаа: зардал ₮33.9 их наяд, алдагдал ₮2 их наяд

Зураг (Засгийн газрын ордон, Улаанбаатар): xiquinhosilva / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

Улсын Их Хурал (УИХ) өнөөдөр буюу 2026 оны аравдугаар сарын 16-ны Баасан гарагт намрын ээлжит чуулганы нэгдсэн хуралдаанаараа 2026 оны төсвийн тодотголыг эцэслэн баталлаа.

Хуралдаанаар Монгол Улсын 2026 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөлтэй хамт Үндэсний баялгийн сан, Нийгмийн даатгалын сан, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2026 оны төсвийн тухай хуулиудад өөрчлөлт оруулах гурван төслийг санал хураалтаар эцэслэн шийдвэрлэсэн байна. Нийт дөрвөн хууль нэг дор батлагдсан гэсэн үг.

Тодотголын дагуу төсвийн зардлыг ₮33.9 их наяд төгрөг болгож, ₮2 их наяд төгрөгийн алдагдалтай байхаар тооцжээ. Төсвийн тодотгол гэдэг нь жилийн дунд үед орлого, зарлагын бодит төлөвийг харгалзан батлагдсан төсвийн үзүүлэлтийг дахин тохируулах үйл явц юм.

Энэ шийдвэр иргэдэд шууд хамаарах нэг чиглэл нь тэтгэвэр. Хэлэлцүүлгийн үеэр ирэх сарын 1-нээс тэтгэвэр 100–300 мянган төгрөгөөр нэмэгдэх талаар мэдээлсэн байна. Нийгмийн даатгалын сан тэтгэвэр, тэтгэмжийн санхүүжилтийг, Эрүүл мэндийн даатгалын сан эмчилгээ, үйлчилгээний зардлыг хариуцдаг тул эдгээр сангийн төсөв өөрчлөгдсөн нь өдөр тутмын үйлчилгээнд ч нөлөөлөх боломжтой.

Харин зарлагын чиглэлийн талаар шүүмжилсэн санал ч гарсан. Тухайлбал, Оюу толгойн ногдол ашгаас ₮1 их наяд төгрөгийг Баялгийн санд авахаар төлөвлөсөн ч 2027 онд зарлага болгон тусгасныг сонгуулийн өмнөх зарцуулалттай холбон сэрдэх үг хэлэгдсэн.

Алдагдлыг ямар эх үүсвэрээр санхүүжүүлэх, хөрөнгө оруулалтын зарлагыг хэрхэн хуваарилах, хэмнэлтийн дэглэм хэрхэн мөрдөгдөх зэрэг нь тодотгол батлагдсаны дараах гол асуудал хэвээр байна. Төсвийн гүйцэтгэл, хяналт нь ирэх саруудад олон нийтийн анхаарлын төвд байх төлөвтэй.

Тодотголын хуулиуд батлагдсанаар Засгийн газар жилийн үлдсэн хугацаанд шинэчилсэн хязгаарынхаа дотор ажиллах эрх зүйн үндэс бүрдэж, сангуудын санхүүжилт тасалдахгүй байх нөхцөл хангагдах юм.