Он гарснаас хойш баавгайтай холбоотой 997 тохиолдол бүртгэгдэж, суурьшлын бүс рүү орсон 20 баавгайг устгажээ

Зураг (Бамбаруушаа дагуулсан эм хүрэн баавгай, жишээ зураг): Christoph Strässler / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0

Баавгай суурьшлын бүс рүү ойртох явдал энэ жил ихэссэн байна. Улсын онцгой комиссын нарийн бичгийн дарга Т.Баярхүү 10 дугаар сарын 13-нд мэдээлэхдээ он гарснаас хойш баавгайтай холбоотой 997 тохиолдол бүртгэгдсэн гэв. Үүнээс гадна тусгай хамгаалалттай газруудаас баавгай суурьшлын бүсэд ойртсон тухай 200 гаруй дуудлага иржээ. Одоогийн байдлаар суурьшлын бүс рүү орсон 20 баавгайг устгасан байна.

Хаана хамгийн их байна вэ?

Дуудлага голдуу Хэнтий, Дархан-Уул, Хөвсгөл, Сэлэнгэ аймгаас ирсэн. Тусгай хамгаалалттай газруудаас ирсэн 200 гаруй дуудлагын 40 орчим нь эд хөрөнгийн хохиролтой байжээ: баавгай айлын гэр, хашаа нураах, машинд халдах, мал, нохой барих тохиолдол гарсан. Баянзүрх дүүргийн 35 дугаар хороонд хоёр иргэн баавгайн халдлагад өртөж, амь нас, эрүүл мэндээрээ хохирсон.

Бүртгэгдсэн тохиолдлын 80 орчим хувьд бамбарууш эсвэл бамбаруушаа дагуулсан эм баавгай үзэгдсэн. Харин сүүлийн үед нас бие гүйцсэн баавгай суурьшлын бүс рүү орох нь нэмэгдсэн гэж комисс анхааруулжээ.

Ямар арга хэмжээ авч байна вэ?

Устгасан 20 баавгайн 8-ыг Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайдын даалгаварын дагуу орон нутагт, мэргэжлийн зөвлөмжид тулгуурлан хийсэн аж. Мөн зарим тохиолдолд малчин айл, суурин руу баавгай ойртоход иргэд амь насаа хамгаалахын тулд баавгай устгасан байна.

Орон нутагт шуурхай ажлын хэсэг байгуулсан. Бамбаруушийг тусгай хамгаалалттай газарт тэжээх, гүн ой руу тавих, суурьшлын бүсээс айлган холдуулах арга хэмжээ авахаар төлөвлөжээ. Засгийн газар нойрсуулах буу буюу тайвшруулах бодис харвадаг бууны зардлыг хариуцахаар шийдсэн бөгөөд Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам худалдан авалтыг зохион байгуулж байна.

Шалтгаан нь юу вэ?

Албаны хүмүүс суурьшлын бүс орчимд хоол хүнс хомс болсон нь баавгайн тоо нэмэгдэхэд нөлөөлсөн байж болзошгүй гэж үзсэн ч энэ нь урьдчилсан таамаг бөгөөд шинжлэх ухааны баталгаа шаардлагатай гэжээ. Монгол Улсын Шинжлэх ухааны академийн Биологийн хүрээлэнгийн захирал Д.Гантулга 2024 оноос нийслэлийн суурьшлын бүсүүдээр судалгаа хийж, автомат камерт бамбаруушаа дагуулсан эм баавгай олон бүртгэгдсэнийг мэдээлжээ. Баавгайн сүүлчийн улсын тооллого 1980-аад онд хийгдсэн бөгөөд тэр үед ойролцоогоор 550 орчим баавгай тоологдож байжээ. Одоогоор найдвартай тоо байхгүй байна.

Хуурамч мэдээлэл анхаарал татав

Өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд баавгайн тухай гурван дуудлага ирсний нэг нь камерт баригдсан бодит тохиолдол байсан бол хоёр нь худал байжээ. Тэдгээрийн нэг нь хиймэл оюунаар эвлүүлсэн зураг нийгмийн сүлжээнд тарсан хэрэг байв. Хуурамч мэдээлэл тараасан хүмүүст Зөрчлийн тухай хуулийн дагуу хариуцлага тооцсон бөгөөд албаныхан худал мэдээлэл тараахгүй байхыг иргэдэд уриалжээ.