Үндсэн хууль зөрчиж байсан бол анхнаас нь яагаад зогсоолгүй ТББХ-г хуралдуулсан бэ?

Засгийн газрыг огцруулах эсэх асуудал гацаад 24 цаг болсны эцэст УИХ-ын чуулганы хуралдаан эхэллээ. Уг асуудлыг хэлэлцэх хугацаа өнөөдөр 13 цагаар дуусгавар болох юм. УИХ-ын чуулганы хуралдаанд ирцээ бүртгүүлэхгүй байсан шалтгаанаа гишүүд Үндсэн хуулийн зөрчилтэй холбон тайлбарлаж байгаа юм. Тодруулбал, өчигдөр Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хурлаар Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг огцруулах санал 86 хувиар буюу 22 гишүүнээс 19 гишүүн дэмжээгүй юм. Улмаар тус байнгын хорооны “дэмжээгүй” гэдэг саналыг “дэмжье” гэдэг томъёоллоор санал хураалт явуулахаар болжээ. Тэгвэл энэ нь Үндсэн хуулийн 2019 оноос өмнө хэрэгжиж байсан 43 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар боломжтой байсан бол 2019 онд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтөөр УИХ-ын чуулганы хуралдаанаар Ерөнхий сайдыг огцруулах саналыг л хэлэлцэн шийдвэрлэнэ гэсэн заалт үйлчилж байгаа гэдгийг академич С.Нарангэрэл тайлбарласан байна. Энэ агуулгаар Үндсэн хуулийн зөрчил үүсэх тул зарим гишүүд чуулганы хуралдаанд ороогүй гэсэн. Мөн АН-ын бүлгээс тавьсан шаардлагыг хангасан эсэх асуудлаар тус бүлэг хуралдаж шийдвэр гаргасны дараа хуралдаанд оролцох эсэхээ шийднэ гэдэг тайлбарыг ч хэлж байв. Дээрх асуудлаар Үндсэн хуулийн цэцэд хандсан гэх бөгөөд цэцийн шийдвэрийн дараа хуралдаанд оролцоно гэсэн гишүүд ч байлаа.
УИХ-ын дэд дарга Х.Булгантуяа чуулганы хуралдааныг даргалж байгаа бөгөөд түүнд элдэв дарамт, шахалтууд ирж байгаа талаар индэр дээрээс хэлж байсан юм. Чуулганы хуралдааныг ямар нэгэн зорилгоор бойкотолж байж болох талаар мөн дурдаж байв. Түүнчлэн саналын томъёоллыг өөрчлөхийг шаардаж буй тухай мэссэж ирж байна гэдгийг тэрээр өчигдөр хэлсэн. Тийм бол анхнаасаа Үндсэн хуулиа шаардаад Байнгын хорооны хуралдааныг яагаад эсэргүүцээгүй вэ? Эсвэл одоо Байнгын хорооны хуралдаанаар Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг огцруулахыг дэмжсэн 3 гишүүний саналаар чуулганы хуралдааны санал хураалтыг томъёолох ёстой юу?
УИХ-ын дэд дарга Х.Булгантуяа хуралдаан эхлэхээс өмнө “Үндсэн хуулийн 2019 оны нэмэлт өөрчлөлтийг зөрчиж байна гэж олон гишүүд ирцэндээ орохгүй байна. Энэ заалт нь хуучин ердийн олонхоос, өөрөөр хэлбэл УИХ-ын 76 гишүүнээс 36 нь оролцож 20 гишүүнээс дэмжсэн санал гарвал Засгийн газар огцрохоор байсан юм. Өнөөдөр үүнийг УИХ-ын чуулганы дэгийн тухай хуулиар зохицуулж байгаа. Үндсэн хуулин дээр өөрөө өргөдлөө өгвөл гэдэг тусгай зохицуулалт байхгүй учраас 2021 онд У.Хүрэлсүх өөрөө Ерөнхий сайдаас огцрох хүсэлтийг Дэгийн тухай хуулиар хэлэлцэн шийдвэрлэж байсан” хэмээн тайлбарлалаа.
УИХ-ын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулинд “Нэгдсэн хуралдаан Байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг сонсож, ил санал хураалт явуулна, УИХ-ын нийт гишүүний олонх Ерөнхий сайдыг огцруулах саналыг дэмжсэн бол тогтоол баталсанд тооцно. Ерөнхий сайдыг огцруулах саналыг дэмжээгүй бол уг асуудлаар шийдвэр гарахгүй” гэж заажээ. Тэгэхээр энэ хуулийн заалт өөрөө Үндсэн хууль зөрчсөн болж таарах нь.
Ямартай ч Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг огцруулах эсэх санал хураалт нийт гишүүдийн 50+1 санал авч байж аль нэг талд шийдэгдэнэ. УИХ-ын чуулганы хуралдаан 66 гишүүн буюу 52.4 хувийн ирцтэйгээр эхэллээ.