Гурваас дээш хүүхэдтэй айлуудыг орон сууцны зээлд тэргүүн ээлжинд хамруулах хуулийн төсөл УИХ-д хэлэлцэгдэж байна

Зураг (Яармаг дахь шинэ орон сууцнууд): Chinneeb / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Хүүхэд олонтой айлууд орон сууцны зээлд илүү амар хамрагдах болох уу? Засгийн газраас өргөн мэдүүлсэн «Гэр бүлийн хөгжлийг дэмжих тухай» хуулийн төслийг хэлэлцэх эсэхийг УИХ-ын чуулган энэ долоо хоногт ярилцаж эхэллээ.

Юу өөрчлөгдөх вэ

Төслөөр гурав ба түүнээс дээш хүүхэдтэй гэр бүл, мөн хүүхэдтэй залуу гэр бүлүүд анх удаа ипотекийн зээлээр орон сууц авах эсвэл түрээсийн орон сууцанд бүртгүүлэхдээ төрийн хөтөлбөрт тэргүүн ээлжинд хамрагдана. Урьдчилгаа төлбөр, барьцаа хөрөнгө хүрэлцэхгүй айлд урьдчилгааны 60 хүртэлх хувийг зээлийн батлан даалтаар шийдэх боломж олгохоор тусгажээ.

Ажил, амралтын талаар ч шинэ санал бий. Цэцэрлэг, бага ангийн хүүхэдтэй эцэг эхийн ажлын цагийг цалин хасахгүйгээр өдөрт 2 цаг хүртэл богиносгох, бага насны болон асаргаа шаардлагатай хүүхэд асардаг ажилтанд жилд 3 сар хүртэл зайнаас ажиллах боломж олгох, сургуулийн насны хүүхэдтэй ажилтанд өвлийн амралтын үеэр 2 хоногийн нэмэлт чөлөө өгөх зэрэг заалт орсон. Мөн гэр бүлийн өдрийг баярын өдөр болгох санал байна.

Одоо тусдаа хуулиар олгогдож буй хүүхдийн мөнгө, жирэмсний болон 0–3 насны хүүхэд асрах тэтгэмж, «Алдарт эх» одонтой эхийн мөнгө зэргийг энэ нэг хуулийн дор нэгтгэх юм. Хүүхдийн мөнгийг 18 нас хүртэл сар бүр олгоно.

Яагаад одоо

Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд Т.Аубакирын хэлснээр таван жилийн өмнө жилд 80 мянга гаруй хүүхэд төрдөг байсан бол одоо 50 мянга орчим болтлоо буурчээ. Хууль батлагдвал гэр бүлийн тогтвортой байдал сайжирна, улсын төсөвт нэмэлт ачаалал үүсгэхгүй, харин одоо байгаа халамжийн зардлыг гэр бүлийн хөгжил рүү чиглүүлнэ гэж сайд онцолсон.

Санал зөрөлдөөн

Хэлэлцүүлгийн үеэр зарим гишүүн нэг, хоёр хүүхэдтэй, ялангуяа 35-аас дээш насны гэр бүлүүд ч ипотекийн зээл авахад хүндрэлтэй байгааг сануулсан. Ядуу өрх, өрх толгойлсон эцэг эх, өвөө эмээ дээрээ өсөж буй хүүхдүүдэд энэ хууль ямар бодит өөрчлөлт авчрахыг тодруулах хэрэгтэй гэсэн асуулт ч гарсан. Гэр бүлийн тусламжийн утсанд өдөрт 350 орчим дуудлага ирдгийг дурдаад, архидалттай тэмцэх асуудлыг хамт авч үзэхийг санал болгосон гишүүн ч байв. Төслийн ихэнх заалт нь одоо хэрэгжиж буй тэтгэмжүүдийг нэг дор цуглуулсан зүйл гэсэн шүүмж ч бий.

Хуулийн төслийг хэлэлцэх эсэх асуудлаар санал хураах байсан ч ирц хүрээгүй тул хойшилжээ. Төсөл хэлэлцэгдэх шатанд орвол хэн, ямар шалгуураар хамрагдахыг байнгын хорооны түвшинд нарийвчилна гэж сайд хэлсэн.