М.Санжаадорж: Төсвийн тухай хуулиас нийслэлийн зарлагын чиг үүргийг хассан

Зураг (тайлбар: Улаанбаатар хотын тэнгэрийн хаяа. Devigard / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

УИХ-ын Төсвийн байнгын хороо, Эдийн засгийн байнгын хорооны хамтарсан хуралдаан 10 дугаар сарын 27-нд Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцлээ. Энэ үеэр Сангийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга М.Санжаадорж Төсвийн тухай хуульд олон удаа өөрчлөлт орсноор нийслэлийн зарлагын чиг үүрэг хуулийн текстээс хасагдсан гэж онцолсон юм.

Яамны байр суурь. М.Санжаадоржийн хэлснээр Төсвийн тухай хууль 71 зүйлтэй боловч 71 удаа өөрчлөлт орсон байна. Салбар бүрийн хууль батлагдах бүрд Төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулсаар байгаад төсвийн нэгдсэн бодлого алдагдсан гэж тэрбээр үзжээ. Нийслэлийн хувьд өмнө нь зарлага нь ямар чиг үүргээр зарцуулагдах, орлого нь юу байх нь Төсвийн тухай хуульд тусгагдаж байсан бол одоо зарлагын чиг үүргийг нь хуулиас авсан гэв. Одоогийн зохицуулалтаар нийслэлийн зарлага Нийслэлийн эрх зүйн байдлын тухай хуулиар, орлого нь Төсвийн тухай хуулиар зохицуулагдаж байна. Ирэх жилийн төсвийн хамт Төсвийн тухай хуулиа шинэчлэх үүргийг Засгийн газар хүлээж байгаа бөгөөд тус хууль нэг жил үйлчилсний дараа шинэ хуулийн төсөл өргөн барина гэж тэрбээр хэллээ.

Шүүмжлэл. УИХ-ын гишүүн Б.Жаргалан Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуульд 10 хоногийн өмнө нэмэлт, өөрчлөлт оруулсан атал дахин өөрчлөх төсөл хэлэлцэж байгааг шүүмжилэв. Тэрбээр энэ хуульд 25 дахь удаагаа өөрчлөлт орсон гэж дурдаад, Засгийн газар наймдугаар сарын 21-нд төсвийн тодотгол өргөн барихдаа, наймдугаар сарын 31-нд ирэх жилийн төсөв өргөн барихдаа тус тусад нь хуулийн өөрчлөлт оруулсныг тэмдэглэв. Б.Жаргалангийн хэлснээр есдүгээр сарын 5-ны ээлжит бус чуулганаас хойш хоёр сар шахам хугацаанд төсөв хэлэлцэж, одоо ирэх жилийн төсвийн гурав дахь хэлэлцүүлэг болж байна. Мөн Оюутолгойн хоёр их наяд төгрөгийн ногдол ашгийг зарцуулахгүй гэж хуулийн төслөө буцаан татсан ч төсвийн тооцооллын хавсралтад 52 жагсаалт хэвээр байгааг онцлоод, төслийг бүхэлд нь татан авч, засварлаад дахин хэлэлцүүлэх ёстой гэсэн байр суурь илэрхийлэв. Түүнчлэн наймдугаар сард инфляцийн суурь түвшин 13.5 хувь, хүнсний инфляц 25 хувьд хүрч байсан бол сүүлийн мэдээгээр суурь инфляц 12.9 болсныг дурдаж, төсвийн хэт тэлэлт, авлигын асуудал эдийн засагт сөргөөр нөлөөлж байна гэж үзлээ.

МАН-ын бүлгийн байр суурь. УИХ-ын МАН-ын бүлгийн дарга Ж.Батжаргал 2027 оны төсөв батлагдсантай холбогдуулан авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний тухай УИХ-ын тогтоолын төсөл явж байгааг дурдаад, Засгийн газарт Төсвийн тухай хуулиа шинэчлэн оруулж ирэх үүрэг өгөх болно гэв. Түүний хэлснээр Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хууль, Төсвийн тухай хууль нь Монгол Улсын төсөв харьцангуй давжаа байх үед батлагдсан. Цаг хугацааны эрхээр өсөлт хөгжил бий болсон өнөө үед орон нутгууд өөрсдийн эдийн засаг, төсвийн боломж нөөц дээр тулгуурлан ажиллах чиглэлийг чөдөрлөж болохгүй гэж тэрбээр хэллээ.