Энэтхэгийн мэдээллийн байгууллагууд хувийн нууцын хуулийг «урьдчилсан цензур» гэж Дээд шүүхэд гомдоллолоо

Зураг (Энэтхэгийн Дээд шүүхийн барилгын хороолол, Шинэ Дели): Pinakpani / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Энэтхэгийн Засгийн газрын хувийн нууцын тухай хууль сэтгүүлчдээс өөрсдийн бичих хүмүүсийн зөвшөөрлийг авахыг шаардах тул урьдчилсан цензур болж, редакцууд хаагдахад хүрч болзошгүй гэж мэдээллийн байгууллагууд тус улсын Дээд шүүхэд мэдэгджээ.

Мягмар гарагт 21 мэдээллийн хэвлэн нийтлэгч Ерөнхий сайд Нарендра Модигийн энэ хуулийг эсэргүүцэн Дээд шүүхэд хандсан. Тэдний дунд тэрбумтан Мукеш Амбани, Гаутам Адани нарын эзэмшлийн компаниуд байгаа гэж Al Jazeera тэмдэглэв. «The Indian Express» сонины мэдээлснээр хэвлэн нийтлэгчид хууль мөрдөн шалгах сэтгүүл зүйд саад болж, засгийн газарт сэтгүүлчдийн эх сурвалжийг тодруулах боломж олгоно гэж үзэж байна.

Цахим мэдээллийн хэвлэн нийтлэгчдийн холбооны (DNPA) өмгөөлөгч Мадхави Горадиа Диван зөвшөөрөл гуйх шаардлагатай болбол редакцууд хаагдана, энэ нь мэдээ гэх ойлголтыг бүхэлд нь өөрчилж, бүрэн хэмжээний урьдчилсан цензурын тогтолцоо бий болгоно гэж шүүгчдэд хэлсэн байна. Дээд шүүх хэргийг ирэх сард хэлэлцэнэ.

Холбооны хүсэлтэд дурдсан гол санаа зовоосон асуудлууд:

• Зөвшөөрөл авах шаардлага. Сэтгүүлч мөрдөн шалгаж буй хүндээ мэдэгдэж зөвшөөрөл авбал тухайн этгээд нотлох баримтыг устгах, гэрчүүдийг айлгах боломжтой.
• Зөвшөөрлөө татах эрх. Хүн зөвшөөрлөө хэзээ ч цуцалж, мэдээллээ устгуулахыг шаардах боломжтой бөгөөд нийтийн ашиг сонирхлын хамгаалалт байхгүй тул баримт дээр үндэслэсэн мэдээг устгах, хүчтэй засварлахад хүрч болзошгүй.
• Торгууль ба хориг. Хуулиар байгуулагдах холбооны эрх бүхий байгууллага зөрчилд торгууль ногдуулах, Дели «нийтийн ашиг сонирхлын үүднээс» аливаа мэдээллийн хүртээмжийг хаах эрхтэй.
• Эх сурвалж. Ирэх оноос Дели хувийн мэдээлэл боловсруулдаг аль ч байгууллагаас мэдээлэл шаардах боломжтой болох тул редакцууд эх сурвалжаа задлах эрсдэлтэй. Мөн энэ нь авлига, компанийн зөрчил, сонгуулийн луйврын талаар сэтгүүлчдэд мэдээлэгчдийг сатааруулж болзошгүй.

DNPA-ийн гишүүдэд Амбанигийн «Network18» (долоон цахим мэдээллийн платформтой), Аданигийн NDTV, «Indian Express», мөн Энэтхэгийн хамгийн их борлуулалттай англи хэлний өдрийн сонин «Times of India»-г гаргадаг группын «Times Internet» зэрэг байгууллага багтдаг.

Хэвлэн нийтлэгчид 8 дугаар сард Засгийн газартай уулзахад хууль хэвлэлийн эрх чөлөөг хамгаална гэсэн амлалт авсан ч Европын холбоо, Сингапур, Их Британи шиг сэтгүүлчдэд зориулсан бичгийн чөлөөлөлт хуульд байхгүй нь түгшүүртэй гэж энэ сарын эхээр өгсөн хүсэлтдээ дурджээ. Засгийн газрын албан ёсны хариуг эх мэдээлэлд оруулаагүй байна.

Эх сурвалж: Al Jazeera, Reuters (2026.10.27)