Амбанигийн «Жио» Энэтхэгийн түүхэн дэх хамгийн том IPO-гоор 3.2 тэрбум доллар татлаа

Зураг (Мумбай хотын тэнгэрийн хаяа): iMahesh / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Азийн хамгийн баян хүн Мукеш Амбанигийн «Jio Platforms» компани хөрөнгийн биржид анх удаа гарахдаа 3.2 тэрбум доллар босгож, Энэтхэгийн түүхэн дэх хамгийн том IPO-г хийлээ.

Мумбайд энэ долоо хоногт DJ тоглолт, дрон шоу, алдартай дуучдын хамтын тоглолттойгоор энэ амжилтыг тэмдэглэв. Лхагва гарагт компанийн хувьцаа 21 хувиар өсч, 131.5 тэрбум долларын үнэлгээтэй болсноор эх компани Reliance Industries-ийн дараа Энэтхэгийн хоёр дахь үнэтэй компани боллоо. «Jio»-гийн хувьцаа эзэмшигчдийн дунд Meta, Google зэрэг дэлхийн технологийн компаниуд бий. Тус компани 530 гаруй сая хэрэглэгчид үйлчилдэг.

Jio 2016 онд зах зээлд гарахдаа хэдэн сарын турш дата үнэгүй өгч, Энэтхэгийн утасны зах зээлийг эргүүлсэн. Анхны 100 сая хэрэглэгчээ 170 хоногт цуглуулсан нь дэлхийн хамгийн хурдан үзүүлэлт гэгдэж байв. Тухайн үед спектр, сүлжээ, шилэн кабелийн суурь бүтцэд нийт 22.48 тэрбум орчим долларын хөрөнгө оруулалт хийх амлалт өгсөн. Гурван жилийн дотор хэрэглэгчийн тоогоор Энэтхэгийн хамгийн том операторын байр эзэлжээ.

Харин ийм өсөлтийн үнэ бий. ScienceDirect-д нийтлэгдсэн судалгаагаар Jio орж ирснээр Энэтхэгийн утасны салбарын нэг хэрэглэгчид ногдох дундаж орлого 2016 онд 1.32 доллар байснаа 2019 онд 0.75 доллар болж, 42.8 хувиар буурсан. Тухайн үед үйл ажиллагаа явуулж байсан 10 операторын долоо нь дампуурах, нэгдэх замаар зах зээлээс гарсан. Одоо Jio, Airtel, Vodafone Idea гурав зах зээлийн 92 гаруй хувийг хянадаг тул зарим ажиглагч үүнийг олигополь гэж үздэг. Судлаачид үнийн дайны үеэр хэрэглэгчид хямд үйлчилгээний ашиг хүртсэн ч зах зээл дахин нэгдсэний дараа энэ ашиг буурсныг тэмдэглэжээ. 2024 оны долдугаар сард Jio тарифаа 12-25 хувиар нэмж, бусад оператор дагасан.

Цаашид Jio хиймэл дагуулаар интернэт үйлчилгээ үзүүлэх талаар судалж байгаа нь Илон Маскийн Starlink-тэй шууд өрсөлдөх хэрэг болно. Маск саяхан Энэтхэгийн засгийн газар Starlink-ийн нэвтрэлтийг удаашруулж, зах зээлийн тэргүүлэгч Jio-г ивээж байна гэж буруутгасан бол Reliance «өрсөлдөөнөөс хэзээ ч айж байгаагүй» гэж хариулсан.

Эх сурвалж: Al Jazeera (Yashraj Sharma), 2026.10.31.