АНУ-ын шүүх Трампын засаг захиргааны Medicaid-ийн шинэ дүрмийг хэрэгжүүлэхийг хориглолоо

Зураг (жишээ зураг, Бостон дахь Моукли нэрэмжит холбооны шүүхийн барилга): 4300streetcar / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

АНУ-ын холбооны шүүгч Ерөнхийлөгч Дональд Трампын засаг захиргааны Medicaid-ийн шинэ дүрмийг хэрэгжүүлэхийг пүрэв гарагт хориглолоо. Medicaid бол бага орлоготой хүмүүст зориулсан төрийн эрүүл мэндийн даатгалын хөтөлбөр юм.

Шинэ дүрмээр архаг өвчтэй хүмүүс ажил хийх шаардлагаас чөлөөлөгдөхийн тулд өөрсдийгөө «эмнэлзүйн хувьд эмзэг» (medically frail) гэдгээ нотлох ёстой байв. Массачусетсийн дүүргийн шүүгч Ричард Стернс дүрмийг нэхэмжлэл гаргасан 25 муж болон Колумбийн дүүргийн талд шийдвэрлэн хориглосон. Эдгээр муж, дүүрэг энэ дүрэм ноцтой өвчтэй хүмүүст хуулиар олгосон чөлөөлөлтийг хууль бусаар хязгаарлаж байна гэж зургадугаар сард шүүхэд хандсан.

Хуульд «эмнэлзүйн хувьд эмзэг» гэдэгт хараагүй, хөгжлийн бэрхшээлтэй, мансууруулах бодисын хамаарлтай, сэтгэцийн хүнд эмгэгтэй, өдөр тутмын үйл ажиллагаа нь ихээхэн хязгаарлагдсан хүмүүс, мөн ноцтой буюу нарийн төвөгтэй өвчтэй хүмүүс орно гэж заасан. Харин засаг захиргааны дүрэм эдгээр ангилалд хамаарагсад өөрсдийн өвчин ажлын шаардлагыг биелүүлэх чадварт нь «ихээхэн нөлөөлдөг» гэдгийг мөн нотлох ёстой гэж шаардсан байна.

16 хуудас шийдвэртээ шүүгч Стернс мужууд нөхөж баршгүй хохирол амсах нөхцөл байдлыг нотолсон гэжээ: тэд эрх шалгах системээ өртөг өндөртэй, нарийн өөрчлөх шаардлагатай болно. Дүрмийг баталсан Медикэр, Медикэйд үйлчилгээний төв (CMS) шийдвэрийн талаар тайлбар өгөхөөс татгалзлаа.

Шийдвэр нь ажлын шаардлагыг өөрийг нь хүчингүй болгосонгүй. 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-ээс Medicaid-ийн хамрах хүрээг өргөтгөсөн 19–64 насны элсэгчид сард дор хаяж 80 цаг ажиллах буюу олон нийтийн ажил хийх, эсвэл хагас цагаас дээш сурч байгаагаа нотлох шаардлагатай. Эмнэлзүйн хувьд эмзэг болон донтолтын эмчилгээнд хамрагдагсад зэрэг зарим бүлэг чөлөөлөгдөнө. Шүүгчийн шийдвэр эмзэг байдлыг мужууд хэрхэн шалгахыг хязгаарласан холбооны өөр хоёр хязгаарлалтыг хэвээр үлдээсэн. Стернсийг Билл Клинтон томилсон байдаг.

Эх сурвалж: Al Jazeera (AP), 2026.10.30