НҮБ-ын Баруун Сахар дахь MINURSO төлөөлөгчийн газрын мандат дууслаа, Мароко баяллаа

Зураг (Баруун Сахарын Лаайоун хотын хиймэл дагуулын зураг): Axelspace Corporation / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлд АНУ-ын өргөн барьсан Баруун Сахарын тухай тогтоолын төслийг баасан гарагт Орос хориглосны улмаас НҮБ-ын Баруун Сахар дахь санал асуулгыг зохион байгуулах төлөөлөгчийн газар (MINURSO) мандатаа сунгуулж чадсангүй. Мандат нь бямба гарагт дууссан. Мароко үүнийг дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн бол Алжир харамсаж байгаагаа мэдэгдэв.

Аюулгүйн зөвлөлийн 15 гишүүний 11 нь, тэр дундаа байнгын гишүүн Франц, Их Британи АНУ-ын төслийг дэмжсэн. Төсөлд төлөөлөгчийн газрын хугацааг нэг жилээр сунгах, нэрнээс нь «санал асуулга» гэсэн үгийг хасах, цаашдын яриа хэлэлцээний цорын ганц үндэс болгон Мароко улсын өөртөө засах эрхийн саналыг тусгасан байв. Орос өөрийн төслөө өргөн барьж, одоогийн хэлбэрээр нь сунгахыг санал болгосон ч 2 нь дэмжиж, 1 нь эсэргүүцэж, 11 нь түдгэлзсэн тул шаардлагатай 9 санал авч чадсангүй.

АНУ-ын элчин сайд Майк Уолтц 50 жилийн мөргөлдөөнийг урагшлуулах төсөл байсныг онцолж, одоогийн байдлыг хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй гэжээ. Оросын элчин сайд Василий Небензя төсөл нэг талыг баримталсан тул эсэргүүцсэнээ тайлбарлаж, Аюулгүйн зөвлөл бүрэн эрхт байдлын асуудлыг урьдчилан шийдэж болохгүй гэдгийг хэлсэн.

Мароко ордон НҮБ-ын ажилтан, тоног төхөөрөмж ойрын өдрүүдэд нутаг дэвсгэрээс гарч, Баруун Сахарын асуудлыг Аюулгүйн зөвлөлийн хэлэлцүүлгээс хасах ёстой гэж мэдэгдсэн. Алжир АНУ-ын төслийг Мароког хэт давуу байлгасан гэж шүүмжилж, Оросын төслийг дэмжсэн улсуудад талархал илэрхийлжээ. Алжирыг дэмждэг Полисарио фронтын НҮБ дахь төлөөлөгч Сиди Омар Оросын хориг тавьсныг сайшаав.

MINURSO 1991 онд Мароко, Полисарио хоёрын хооронд хийсэн гал зогсоох хэлэлцээрийг хянах, Баруун Сахарын ирээдүйн талаарх санал асуулгад бэлтгэх зорилгоор байгуулагдсан. 155 цэргийн албан хаагчтай, 6-р сараас эхэлсэн санхүүгийн жилд 62 сая доллар зарцуулахаар төлөвлөжээ. Санал асуулга хэзээ ч болоогүй. Мароко 1975 оноос хойш тус нутаг дэвсгэрийг өөрийн гэж үздэг, Полисарио тусгаар тогтнолыг шаарддаг бөгөөд Алжирын Тиндуф дахь дүрвэгчдийн хуаранд дор хаяж 170,000 хүн амьдарч байна.

Мароко дахь судлаач Селим Балуати Лахлуфи Мароко НҮБ-ын зүгээс дэмжлэг авч буйг баярлаж байна гэж үзээд, өөртөө засах эрхийн санал үндсэн хэлэлцээрийн хүрээ болж, тусгаар тогтнол улам холдож магадгүй гэж Al Jazeera-д хэлжээ. «Оксфам» байгууллага төлөөлөгчийн газрын хяналт, хурцадмал байдлыг намжаах чиг үүрэг алдагдвал аюулгүй байдал, тогтвортой байдалд сөрөг нөлөөтэй гэж анхааруулсан.

Эх сурвалж: Al Jazeera (2026.11.1)