Б.Жаргалсайхан: Өвчнөө хүндрүүлж хавдар болохоос нь өмнө эмчид хандах хэрэгтэй
Жил бүрийн хоёрдугаар сарын 4-ний өдөр Дэлхийн хавдартай тэмцэх өдөр тохиодог билээ. Энэхүү өдрийг тохиолдуулан эрүүл мэндийн сэтгүүлчдийн “Цагаан үзэг” холбоо гишүүн сэтгүүлчдээ эмэгтэйчүүдийн үзлэг шинжилгээнд хамруулж байна. Тус үзлэгийн үеэр Монгол Японы эмнэлгийн эмэгтэйчүүдийн тасгийн эмч, Анагаах ухааны доктор, дэд профессор зөвлөх эмч Б.Жаргалсайханаас зарим зүйлийг тодрууллаа.
-Сайн байна уу, танд энэ өдрийн мэнд хүргэе. Манай улсын эмэгтэйчүүдэд зонхилон тохиолддог өвчлөлийн талаар мэдээлэл өгнө үү?
-Эмэгтэйчүүдэд зонхилон тохиолдох өвчлөл гэхээр тухайн эмэгтэйн насны онцлогоос ихээхэн хамаардаг. Тухайлбал, бэлгийн бойжилтийн үе буюу 8-9, 11-14 нас хүртэл үргэлжилж байна. Дараагийн шат нь өсвөр үе буюу 10-19 нас хүртэлх үеийг авч үздэг. Энэ үед хөх ургаж эхлэх, хүүхдийн бэлгийн чиг хандлага тодрхой болдог. Өсвөр үеийнхэнд сэтгэлзүйн тогтворгүй байдал үүсэхээс эхлээд олон зүйлтэй нүүр тулдаг. Харин дараагийн үе нь 25 нас буюу нөхөн үржихүйн нас юм. Нөхөн үржихүйн насанд жирэмслэх, гэр бүл төлөвлөх гээд олон асуудал урган гарна. Энэ үед гэр бүл төлөвлөлтийг зөв хийж чадахгүй бол умайн үрэвсэл улайлт цаашлаад өндгөвчний үрэвсэл бэлгийн замын халдварт өвчинд ч өртөх эрсдэлтэй. Мөн дараагийн үе бол 45-аас дээш нас буюу цэвэршилтийн үе юм. Энэ үед умайн хүзүүний хортой хоргүй хавдар үүсэх эрсдэлтэй байдаг. Гэхдээ хүн бүрт харилцан адилгүй. Нэг бэлгийн хавьтагчтай хүнд элдэв өвчинд өртөх эрсдэл тун бага тохиолдоно. Харин олон хавьтагчтай бол бэлгийн замын халдварт өвчин тусах эрсдэл өндөр байна. Үүнд заг хүйтэн хламид гээд олон төрлийн өвчнөөс гадна эмэгтэйчүүдийн умайн хүзүүний хавдар үүсгэдэг поплима вирусийн халдвар авах тохиолдол байдаг. Ер нь манай эмэгтэйчүүд өвчлөлөө хүндэрсэн хойно эмчид хандаж байна. Тиймээс жилдээ нэг удаа заавал эмчид үзүүлж мэргэжлийн зөвлөгөө авч, хавдар үүсгэгч вирусээс урьдчилан сэргийлэх боломжтой.
-Эмэгтэйчүүд маань жилдээ нэг удаа шинжилгээ өгөхдөө заавал мэргэжлийн эмчид хандах ёстой юу?
-Заавал тэгэх албагүй. Өрх дүүргийнхээ эмнэлэгт үзүүлээд шинжилгээгээ өгчих хэрэгтэй. Мазокийн шинжилгээ, эдийн шинжилгээ хийлгэх шаардлагатай. Ингээд онош тодруулах шаардлага гарвал лавлагаа шатлалын нарийн мэргэжлийн эмчид хандах нь зөв.
-Цэвэршилтийн үед эмэгтэйчүүд юуг анхаарах шаардлагатай вэ?
-48-аас дээш наснаас цэвэршилтийн үе эхэлдэг. 44-өөс дээш насанд эмэгтэйчүүдийн өндгөвчний үйл ажиллагаа зогсонгиших, нэг ёсондоо цэвэршилтийн өмнөх хам шинжүүд ажиглагдаж эхэлдэг. Хөл гар халуу дүүгэх, хөлс гарах, зан харилцааны хувьд уур уцаартай болох гээд сэтгэлзүйн таагүй шинж тэмдэгүүд илэрнэ. Энэ үед заавал мэргэжлийн эмчид хандаж, зөвлөгөө авах шаардлагатай.
-Манай эмэгтэйчүүд цахим орчноос маш их буруу зөрүү мэдээлэл авдаг. Зарим нь нэг нэгэндээ зөвлөдөг. Олны танил хүмүүс эмэгтэйчүүдийн лаа, гель гэх мэт зүйлийг сурталчилж зардаг үзэгдэл байна. Ингэж хэн нэгний худалдаж байгаа зүйлийг дураараа авч хэрэглэх нь хэр зөв бэ. Энэ талаар та юу хэлэх вэ?
-Би нэг 70 мянга гаруй гишүүнтэй жирэмсэн ээжүүдийн группт дэх сэтгэгдлийг харж суусан юм. Зарим нь нэг нэгэндээ дур мэдэн зөвлөгөө өгч байна. Энэ бол маш буруу. Нэг ээж би 37 долоо хоногтой одоо төрмөөр байна гэж бичсэн байсан. Ийм байдлаар сараа гүйцээхгүй төрөх нь зөв буруу эсэх талаар зөвлөгөө нэгэндээ өгч байдаг нь тун буруу хандлага. Зөвхөн ээжүүд ч биш хэн ч байсан заавал эмчид хандаж зөвлөгөө мэдээлэл авч байх хэрэгтэй. Ямар нэг эм гэдэг хоол биш. Тиймээс заавал нарийн зааврын дагуу мэргэжлийн эмчийн зөвлөсний дагуу л хэрэглэх ёстой. Хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн маш их хэрэглэдэг. Хавдартай гэж оношлогдсон хүмүүсийн дийлэнх нь ямар нэг байдлаар хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн хэрэглэж байсан хүмүүс байдаг.
- Шинэ мэдээ