Лондонгийн Оксфорд гудамжны нэг хэсэг явган хүний бүс боллоо: худалдаачид ашиг хүлээж, оршин суугчид санаа зовж байна

Зураг (Лондонгийн Оксфорд Циркус, жишээ зураг): Perituss / Wikimedia Commons, CC0

Лондонгийн алдарт Оксфорд гудамжны Грейт Портланд гудамжаас Орчард гудамж хүртэлх хэсэг даваа гарагаас (10 дугаар сарын 26) эхлэн машин, автобусны хөдөлгөөнгүй, зөвхөн явган хүний бүс болжээ. Олон үеийн турш худалдан авагчид дугуй, машин, хар такси, улаан давхар автобусны хажуугаар шахцалдан алхдаг байсан энэ гудамжинд эхний өдөр ихэнх хүн зуршлаараа замын хажуугаар л алхаж байв.

Ойролцоогоор 1 км урт энэ зурвас жижиг боловч эдийн засгийн хувьд том: Их Британийн жилийн ДНБ-ий 1 орчим хувь энд бий болдог. Гэвч сүүлийн хэдэн арван жилд хэрэглэгчийн зарлага буурч, түрээс, хүний урсгал багассан. Худалдааны байгууллага New West End Company-ийн мэдээлснээр хүний урсгал 2006 оны түвшний 57 хувьтай байна.

Лондонгийн захиргаа (City Hall) хэсэгчилсэн явган хүний бүс нь жилд 109 сая гаруй долларын орлого бий болгож, 700 нэмэлт ажлын байр дэмжинэ гэж тооцоолжээ. 2025 оны 10-р сард хийсэн амралтын өдрийн туршилтын дараа тус хавийн бизнесүүдийн гуравны хоёр нь борлуулалт өссөн эсвэл өөрчлөгдөөгүй гэж хариулсан байна. Энэ нь хоёр нийтийн талбай, 50 мод, олон зуун суудал нэмэх олон шаттай шинэчлэлийн төслийн эхний алхам юм.

Лондонгийн хотын дарга Садиг Хан 2017 онд анх оролдсон боловч 2018 онд тухайн үеийн Вестминстер хотын зөвлөл оршин суугчид дэмжихгүй байна гэж үзэн дэмжлэгээ буцаахад төлөвлөгөө өнгөрсөн. Нийтийн зөвлөлдөх уулзалтын дараа Хан Оксфорд гудамжны хөгжлийн корпорац (Oxford Street Development Corporation) байгуулж, гудамжийн эрх мэдлийг орон нутгийн удирдлагаас Лондонгийн захиргаа болон Лондонгийн тээврийн газарт шилжүүлсэн.

Дэмжигчид агаар цэвэрхэн, чимээ шуугиан багассан гэж үзэж байна. Илүү ногоон, алхахад тохиромжтой хотыг дэмждэг идэвхтэн Барбара Столл (Barbara Stoll) өглөө гудамжаар алхахад шуугиан мэдэгдэхүйц буурсныг хэлжээ. Харин Вестминстер хотын орлогч дарга, төлөвлөлт хариуцсан Тим Барнс оршин суугчид үнэхээр сонсогдоогүй, мэдээлэл нэг талтай байсан, эдийн засгийн ашгийг хэтрүүлсэн, автобусны чиглэлийг жижиг гудамж руу шилжүүлэх нөлөөг тооцоогүй гэж шүүмжилсэн. Оршин суугч Нерма Кридж баруун хэсгийн төв «хэт олон хүнтэй, шөнө хэт шуугиантай» болж, амьдрахад хүндрэлтэй болно гэж болгоомжилж байна. Зарим худалдан авагч хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүст автобус чухал гэдгийг онцолжээ.

Оксфорд гудамжны хөгжлийн корпорац ирэх саруудад үр дүнг туршиж, дүгнэлтээ ирэх оны эхээр хянана. Гудамжийн үлдсэн хэсгийг ирэх оны эцэс гэхэд тогтмол машингүй нийтийн орон зай болгох төлөвтэй байна. 2028 оны хотын даргын сонгуулийн өмнө энэ нь Садиг Ханы батлах сүүлийн томоохон санаачилгуудын нэг болж магадгүй юм.

Эх сурвалж: Al Jazeera (Камиль Недлек), 2026.10.27