НҮБ Олон улсын шүүхийн таван шүүгчийг сонгов

Зураг (Гаагийн Энх тайвны ордон дахь Олон улсын шүүхийн байр): International Court of Justice / Wikimedia Commons, Public domain

НҮБ-аас Олон улсын шүүх (ICJ)-ийн таван шүүгчийг есөн жилийн хугацаатай сонголоо. Шүүх урьд өмнө байгаагүй их ажлын ачаалалтай байгаа үед энэ сонгууль болж байна.

11 дүгээр сарын 3-ны Мягмар гарагт НҮБ-ын төв байранд болсон санал хураалтаар нэр дэвшигч Ерөнхий Ассемблей болон Аюулгүйн зөвлөл хоёрын аль алинд нь үнэмлэхүй олонх авах шаардлагатай байв. Хоёр байгууллагад нэгэн зэрэг боловч тусад нь нууц санал хураалт явагдсан.

Их Британийн Дапо Акандэ, Францын Франсуа Алабрюн, Йорданы Махмуд Дайфаллах Хмуд, Сингапурын Рена Ли, Кенийн Фиби Окова нар 15 гишүүнтэй шүүхэд сонгогдлоо. Тэдний бүрэн эрх 2027 оны хоёрдугаар сарын 6-нд эхэлнэ.

Эхний дөрвөн нэр дэвшигчийн талаар хоёр байгууллага нэгэн дуугаар шийдсэн ч тавдугаар суудлыг сонгож чадаагүй. Аюулгүйн зөвлөл Эквадорын Марсело Васкес-Бермудесийг дэмжсэн бол Ерөнхий Ассемблей Оковаг дэмжсэн тул дахин хэд хэдэн удаа санал хурааж, Васкес-Бермудес дараа нь нэрээ татсан. Үүний дараа Окова хоёр байгууллагын аль алиных нь дэмжлэгийг авсан байна.

Гаагт байрладаг Олон улсын шүүх нь 15 шүүгчтэй бөгөөд шүүгч бүр өөр өөр улсаас сонгогддог. Тэд есөн жилийн хугацаатай ажилладаг, дахин сонгогдож болно. Тогтвортой байдлыг хангах үүднээс гурван жил тутам шүүхийн гуравны нэгийг шинэчилдэг.

Шүүхийн ерөнхийлөгч Юдзи Ивасава 10 дугаар сарын 29-нд Ерөнхий Ассемблейд хэлэхдээ, одоогоор нутаг дэвсгэр, хүний эрх, олон улсын гэрээний тайлбартай холбоотой 24 маргаант хэрэг хүлээгдэж байгаа аж. Үүнд Өмнөд Африк улс Израилийг Газад хийсэн дайнаараа Геноцидын конвенцийг зөрчсөн гэж буруутгасан хэрэг багтана. Шүүх урьд нь түр арга хэмжээ авахыг тушаасан ч геноцид болсон эсэх талаар эцсийн шийдвэр гаргаагүй байна.

Мөн шүүх Гамби улсын Мьянмарыг рохинжа үндэстний эсрэг геноцид үйлдсэн гэж буруутгасан хэргийн шийдвэрийг 11 дүгээр сарын 19-нд гаргахаа Мягмар гарагт мэдэгдсэн.

Эх сурвалж: Al Jazeera (2026.11.4)