Гренландын парламент АНУ, Данитай байгуулсан аюулгүй байдлын гэрээг баталлаа

Зураг (Гренландын нийслэл Нуук хот): Quintin Soloviev / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Данийн вант улсын бүрэлдэхүүнд өөртөө засах эрхтэй оршдог Гренландын парламент АНУ болон Данитай байгуулсан Арктик, Хойд Атлантын бүс нутгийн аюулгүй байдлыг бэхжүүлэх гэрээг баталжээ. Мягмар гарагт болсон санал хураалтад 16 гишүүн зөвшөөрч, нэг ч гишүүн эсэргүүцээгүй бол долоон гишүүн түдгэлзсэн байна.

Гэрээнд есдүгээр сард НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн үеэр Нью-Йорк хотод АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп, Данийн Ерөнхий сайд Метте Фредериксен, Гренландын Ерөнхий сайд Йенс-Фредерик Нильсен нар гарын үсэг зурсан. Энэ нь Трамп арлыг булаан авна гэж удаа дараа сүрдүүлсэн үеийн ар талын олон сарын яриа хэлэлцээний үр дүн юм.

Гренландын Гадаад хэргийн сайд Муте Эгеде Facebook хуудсандаа баталгаажуулалтыг арлын хувьд чухал алхам гэж дүгнэжээ. Түүний хэлснээр хүндрэлтэй замыг туулсан ч Гренланд үндсэн зарчимдаа үнэнч байж, яриа хэлэлцээг сонгон, эх орныхоо ашиг сонирхлыг өөрөө хариуцсан юм.

Дэлхийн хамгийн том арал Гренландад 57,000 хүн амьдардаг. Трамп өнгөрсөн жил цэргийн хүч хэрэглэх сонголтыг үгүйсгээгүй нь оршин суугчдад айдас төрүүлж, санал асуулгаар олонх нь АНУ-ын хяналтыг эсэргүүцдэг байна.

Гэрээ нь Гренландад АНУ-ын цэргийн бааз нэмэгдэх боломжийг нээж, арлын баруун хойд хэсэгт орших Питуффик сансрын баазад АНУ-ын үйл ажиллагааг "шинэчилж, өргөтгөх" эрхийг олгоно. Гэрээний дагуу Гренланд Данийн хяналтад хэвээр үлдэх бөгөөд арал ирээдүйд тусгаар тогтнолоо сонгосон ч гэрээ хүчинтэй хэвээр байна.

Гэрээ хүчин төгөлдөр болохын тулд Данийн вант улс, Гренландын парламентын шаардлагатай журмыг дуусгах ёстой. Данийн парламент энэ сарын сүүлээр хэлэлцэх бол АНУ-ын Сенатын зөвшөөрөл шаардлагагүй.

Эх сурвалж: Al Jazeera (AP), 2026.11.3