АНУ Өмнөд Африк, Руандыг АГОА-ийн татваргүй худалдааны эрхээс 2027 оны эхнээс түдгэлзүүлнэ

Зураг (Кейптаун боомт): SkyPixels / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

АНУ Өмнөд Африк болон Руандыг «Африкийн өсөлт ба боломжийн тухай хууль» (АГОА)-ийн дагуух татваргүй худалдааны давуу эрхээс 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-ээс түдгэлзүүлэхээ мэдэгдлээ.

АНУ-ын Худалдааны төлөөлөгч Жэймисон Грир Даваа гарагт гаргасан мэдэгдэлдээ хоёр улс АГОА-гийн шалгуурыг хангахгүй байна гэжээ. Өмнөд Африк энэ хөтөлбөрийн хамгийн том ашиг хүртэгч бөгөөд 2025 онд АГОА-гийн хүрээнд АНУ-д ойролцоогоор 1.7 тэрбум долларын бараа экспортолсон.

АГОА-д хамрагдагч улсууд зах зээлд суурилсан эдийн засагт шилжих ахиц, сайн засаглал, АНУ-ын худалдаа, хөрөнгө оруулалтын саад бэрхшээлийг арилгах зэрэг шалгууруудыг хангах ёстой бөгөөд Вашингтон жил бүр эрх зүйн нөхцөлийг нь хянадаг. Руандын тухайд худалдааны саад, хууль дээдлэх зарчим, хүний эрхийн асуудлаар Вашингтон ноцтой санаа зовж буйгаа илэрхийлсэн бөгөөд тус улсыг 2018 онд ч мөн түдгэлзүүлж байсан. Өмнөд Африкийн тухайд АНУ худалдаа, хөрөнгө оруулалтын саад, авлига, АНУ-ын үндэсний аюулгүй байдал болон гадаад бодлогын ашиг сонирхолд учрах заналхийллийг дурджээ.

Хоёр орны харилцаа сүүлийн хугацаанд хурцадмал байна. Трампын засаг захиргаа Өмнөд Африкийг цагаан арьстнуудыг хавчиж байна гэж буруутгаж ирсэн бол Өмнөд Африкийн засгийн газар үүнийг хэт даврагч бүлгүүдийн тараасан худал мэдээлэл гэж үздэг. Мөн АНУ Өмнөд Африкийн гадаад бодлого, тухайлбал Израилийн эсрэг Олон улсын шүүхэд гаргасан геноцидын хэргийг шүүмжилж ирсэн бөгөөд Израиль геноцидын буруутгалыг няцаадаг.

Өмнөд Африкийн Худалдаа, аж үйлдвэр, өрсөлдөөний яам өнгөрсөн долоо хоногт сөрөг үр дүнд бэлэн байгаагаа, АНУ-тай яриа хэлэлцээнд нээлттэй хэвээр байгаагаа мэдэгдсэн. Яамны мэдээлснээр АГОА-гийн хүрээний экспорт нь тус улсаас АНУ руу гарах нийт экспортын ойролцоогоор 10 хувь, дэлхийн нийт экспортын 1 хувь юм. Ерөнхийлөгч Сирил Рамафоса сүүлийн долоо хоногуудад ийм нөхцөлд бэлтгэх шаардлагатайг хэлж, шинэ зах зээл хайж, Хятад зэрэг түнштэй шинэ худалдааны хэлэлцээр байгуулж байгаагаа дурджээ.

АГОА-гийн хүрээнд Өмнөд Африкийн экспорт голдуу автомашин, сэлбэг, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн, дарсаас бүрддэг. Руандын АНУ руу гаргадаг гол бараа нь кофе, цай, ашигт малтмал юм.

Эх сурвалж: Al Jazeera (Reuters), 2026.11.2 20:38 (GMT).